و فریاد تنها شکل عشق به وطن بود

منظور از وطن، تنها یک قطعه زمین یا مرز جغرافیایی نیست. وطن، هر آن حقیقتی‌ست که انسان به آن دل بسته و در آغوشش معنا می‌یابد؛ جایی که روح، آرام می‌گیرد و نبودش، خلأیی در جان می‌نشاند. برای انسان مؤمن، وطن می‌تواند ایمانش باشد، عقیده‌اش، آرمانش، یا همان حقیقتی که به خاطرش زیست می‌کند و می‌جنگد.
در این نگاه، پاسداری از وطن، صرفاً نگاهبانی از خاک نیست؛ بلکه پاسداری از حق، عدالت و ارزش‌هایی‌ست که انسان با آن‌ها قامت می‌یابد. و آنگاه که در برابر تحریف، دروغ و بی‌عدالتی سکوت کنیم، در حقیقت از وطن حقیقی خود هجرت کرده‌ایم — و بی‌آن‌که بدانیم، بی‌وطن شده‌ایم.